سرانجام دیکتاتور سابق عراق اعدام شد. طناب دار در حالی به گردن صدام مستحق اعدام، گره خورد که رازهای بسیاری درباره جنایات جنگی، جنایت علیه بشریت، تضییع حقوق مردم عراق، نقض حقوق بشر و ده ها جرم دیگر این دیکتاتور فاش نشده است. پس از مدت ها بررسی و رسیدگی به پرونده یکی از پانصد اتهامی که علیه صدام مطرح شده بود، مجرمیت دیکتاتور در دادگاه ثابت شد و ۴۹۹ اتهام دیگر او در نوبت رسیدگی باقی ماند! صدام در کارنامه ۲۴ ساله دیکتاتوری خود جنایت های فراوانی را ثبت کرد، جنایت علیه کردهای عراق، کشتار شیعیان، تجاوز به ایران اسلامی، کشتار مردم حلبچه و اشغال کویت از جمله مهمترین و سنگین ترین جنایت های او علیه بشریت و کشورهای همسایه بوده است. کشف ۶۳۰ گور دسته جمعی در نقاط مختلف عراق نیز قصه پرغصه ای از مصیبت هایی است که صدام بر مردم عراق تحمیل کرد. بر اثر ۷۰۰ حمله شیمیایی صدام علیه مردم ایران، یک صد هزار نفر از هموطنانمان دچار مصدومیت شیمیایی شدند و تنها در جریان حمله شیمیایی به سردشت ٣ هزار نفر به شهادت رسیدند و پس از گذشت حدود یک سال ۵۱۰۰ نفر دیگر از اهالی سردشت بر اثر عوارض همین حمله شیمیایی به خیل شهدا پیوستند. و البته پیوستن سالانه ۵٧ جانباز شیمیایی به خیل شهدا در نقاط مختلف کشورمان نیز قصه تلخی است که هر از گاهی برگی از آن ورق می خورد و در حافظه تاریخ ثبت می شود. جنگ تحمیلی هشت ساله صدام علیه ایران، شهادت ۵۲۰هزار رزمنده ارتشی، بسیجی و سپاهی دلاور ایران زمین و وارد آوردن هزار میلیارد دلارخسارت به کشورمان را موجب شد و به نوعی تغییر معادلات منطقه ای و زمینه تحلیل قوای اقتصادی، سیاسی و نظامی منطقه را به نفع گردانندگان اصلی جنگ فراهم آورد. تجاوز صدام به کویت و اشغال آن کشور نیز علاوه بر تبعات گوناگون، بهانه ای شد برای حضور آمریکا در خلیج فارس که این خود یکی از خواستهای استراتژیک آمریکا بود. و شاید اشغال عراق و دستگیری صدام توسط آمریکا بخش پایانی بازی کاخ سفید با مهره ای به نام صدام بود که با محاکمه او آمریکا قصد داشت خود را به عنوان پیروز این صحنه و نجات دهنده ملت عراق به جهان معرفی کند!بر این اساس دادگاهی با اساسنامه ای ویژه که آمریکا، برخی از کشورهای اروپایی و عربی نقش اساسی در تدوین آن داشتند تشکیل شد که تنها صلاحیتش رسیدگی به شکایت افراد حقیقی از صدام بود و البته چنین محدودیتی مانع از طرح عمده ترین جنایات صدام علیه بشریت، جنایت های جنگی و تجاوز به ایران و کویت شد.

جنایاتی که اگر پرونده آنها مورد بررسی قرار می گرفت بدون تردید در محدوده محاکمه صدام و اطرافیانش باقی نمی ماند بلکه آمریکا، به عنوان اصلی ترین پشتیبان و هدایت کننده صدام در تشویق اوبرای تجاوز به ایران و کویت و همچنین کشورهایی مثل آلمان به عنوان تامین کننده سلاح های مرگبار شیمیایی و برخی دیگر از کشورهای اروپایی و عربی و همچنین شوروی سابق به عنوان حامیان مالی و تامین کننده جنگ افزار برای صدام به محاکمه کشیده می شدند و رازهای مگوی بسیاری برای ثبت در تاریخ فاش می شد که البته دستگاه دیپلماسی و مسئولان قضایی کشورمان در پیگیری رسیدگی به جنایات صدام علیه مردم ایران در دادگاه های بین المللی می توانند نقش تعیین کننده ای داشته باشند. با این وصف گرچه مجازات اعدام برای صدام نقطه عطفی در تاریخ مجازات دیکتاتورها محسوب می شود اما پرونده جنایت های بی شمار صدام و حامیان اصلی او در محکمه وجدان بشریت همچنان مفتوح خواهد ماند.