هیچ کشوری نمی تواند ادعا کند که توانایی تولید تمام کالاهای موردنیاز خود را دارد و نیازی به واردات ندارد؛ و قدر مسلم چنین ادعایی نه مبنای علمی دارد، نه توجیه عقلی و نه بهره ای از واقعیت دارد.

چرا که روشن است هر سرزمین، اقلیم و کشوری از منابع، امکانات و توجیه اقتصادی خاصی برای تولید برخی کالاها برخوردار است و نه تنها دنیای کنونی بلکه از قرون گذشته مردمان سرزمین ها و کشورهای گوناگون به مبادلات بازرگانی و تجاری با یکدیگر نیاز داشته اند و این تبادلات تجاری همچنان واقعیتی در عصر امروز و آینده خواهد بود.

کشور ما ایران نیز نه دیروز و نه امروز از این قاعده مستثنا نبوده و نخواهد بود. اما موضوع قابل تامل این است که تراز بازرگانی و تجاری کشورها و میزان صادرات و واردات باید رقم معقول و قابل قبولی باشد.

و صد البته هر چه تلاش و کوشش برای رونق تولیدات داخلی افزایش یابد و همزمان با آن کیفیت کالاها نیز ارتقا پیدا کند علاوه بر این که موجب اشتغال زایی، و ایجاد مشاغل پایدار و از این مهمتر باعث خودباوری و اعتماد به نفس می شود موجبات اقبال مردم به مصرف کالاهای تولید داخل افزایش پیدا می کند، و بستر ایجاد رقابت و حتی ایجاد مزیت کالای ایرانی با کالای خارجی به وجود می آید و زمینه برای صادرات مهیا می شود و تراز تجاری بازرگانی به سمت مطلوب پیش می رود.

اما با وجود همه اقدامات و تلاش هایی که انجام شده می توان مدعی شد که کارهای اساسی و بنیادی برای حمایت از تولید داخل در زمینه بسیاری از کالاها انجام نشده است.

واردات بی رویه بسیاری از کالاهای مصرفی به کشور خود گواه صادقی بر این مدعا است.

گرچه این مشکل در برخی سیاست گذاری ها و قوانین ریشه دارد اما به خاطر برخی مسائل در برهه کنونی نمود بیشتری پیدا کرده است.

امروز همه مردم به روشنی متوجه این موضوع هستند که بیشتر بازارهای کشورمان تحت سلطه واردات بی رویه و غیرضروری قرار گرفته است، و در حالی بسیاری از بازارها مملو از کالاهای وارداتی مصرفی شده که مشابه بسیاری از آنان در کشور تولید می شود. واردات بی رویه در مواردی موجب تعطیلی کارگاه ها و کارخانه ها شده است، این رویه باعث شده است که از یک سو برخی کارخانه ها و کارگاه های تولیدی یا تعطیل شود یا با حداقل ظرفیت تولید کار کنند و همچنین از تعداد شاغلین کاسته شود و از دیگر سو سرمایه ها به حالت سرگردان درآید و به جای گردش در چرخه تولید به بازارهای خلق الساعه دلالی و واسطه گری از جمله خرید و فروش سکه و ارز و سفته بازی و امثال آن تزریق شود و برخی ها را یک شبه میلیونر و میلیاردر کند و پس از مدتی عده ای نیز پس از یک فراز، دچار فرودی شوند که تمام سرمایه شان نیست و نابود شود و باز هم قصه تکراری کم آوردن و ورشکستگی و چک های برگشتی و بی اعتمادی و کلاه برداری و زندان و گاه از هم پاشیدگی برخی خانواده ها.گرچه مسئله آن قدر ساده و قابل درک هست که هرکسی قبول کند واقعا هیچ نیازی به این همه واردات آن هم اینچنین بی حساب و کتاب نیست اما چند مثال ساده این موضوع بدیهی را ، محسوس تر می کند.

* وقتی که ما با وجود برخورداری از اقلیم های متکثر در مناطق مختلف کشور و برخورداری از چهار فصل قادر به تولید اکثر قریب به اتفاق میوه های موجود در دنیا هستیم چه دلیلی وجود دارد که بخش قابل توجهی از سرمایه های کشور صرف واردات میوه می شود که هم پول و سرمایه کشور به هدر می رود و باغداران و کشاورزان را به جایی می رساند که گاه میوه هایشان را از درختان نمی چینند و یا میوه به پای درختان می ریزد و می پوسد،نمونه این گونه مسائل در برخی نقاط کشور کم اتفاق نیفتاده است!

* کشور ما به لحاظ توان تولید انواع پوشاک و البسه و کیف وکفش جزو کشورهای مطرح است، به گونه ای که برخی از شهرهای ایران به واسطه تولید برخی کالاها مثل کفش شهرت بالایی دارند، کفش تبریز از جمله آنهاست اما متاسفانه امروز بازار کیف و کفش کشور پر شده است از کفش های بی کیفیت چینی و این وضعیت متاسفانه حتی برخی تولیدکنندگان کیف و کفش و البسه را به واردکننده این کالاها تبدیل کرده است.

* واقعا چه توجیهی برای واردات شیر خشک وجود دارد آن هم در شرایطی که دامداران ما توان تولید تمامی شیر مورد نیاز کشور را برای همه مصارف دارند.

* واردات این همه لوازم پیش پا افتاده از جمله اسباب بازی های بی کیفیت که علاوه بر ضربه زدن به تولیدات داخلی، موجب ترویج فرهنگ بیگانه می شود به چه درد این کشور و مردم می خورد؟

* با وجود توانمندی متخصصان و شرکت های معتبر داروسازی در کشور و با این که بسیاری از داروها در داخل تولید می شود چرا و به چه دلیل و با کدام مجوز و رانت دولتی و غیردولتی مشابه همان داروها وارد می شود که متاسفانه طبق برخی اخبار کم اثر بودن و حتی بعضا آلودگی و اثر منفی گذاشتن آن بر مصرف کنندگان نیز اثبات شده است.

* آیا واقعا جای هزاران هزار افسوس نیست که آن قدر واردات و قاچاق کالا بی در و پیکر شده است که کشور ما به اولین (یا دومین) واردکننده لوازم آرایشی در دنیا تبدیل شده است، اگر جمعیت کشورمان را با بسیاری از کشورهای پرجمعیت مانند هند، چین، اندونزی و … مقایسه کنیم وهمچنین اگر فرهنگ و عرف جامعه  ما را نیز با دیگر کشورها مقایسه کنیم بیشتر به عمق این فاجعه پی می بریم که بخشی از سرمایه های این مملکت صرف چه چیزهایی می شود، لوازم آرایش ، لوازم آرایش که علاوه بر مسائل و حواشی متعدد سلامت مردم را نیز نشانه گرفته است.

* واردات چند صد مدل گوشی تلفن همراه و صرف این همه هزینه چه توجیهی دارد، این درست که به دلایلی تولید داخلی گوشی همراه جوابگوی نیازها نیست و شاید بگوییم که آنچه به اسم تولید داخل وجود دارد، بیشتر مونتاژ است تا تولید اما این همه تنوع و تکثر در یک وسیله ای مانند گوشی چه ضرورتی دارد؟ آن هم در حدی که واردات گوشی نسبت به سال گذشته به ۲ برابر افزایش یافته است.

* تا دیروزهای نه چندان دور تلویزیون های شیشه محدب به شیشه تخت ارتقاء می یافت، اما این روزها خیلی زود و سریع تلویزیون ها به LCD، LED و ۳Dو … تبدیل می شود و به بسیاری از خانه های ایرانیان راه می یابد و در عوض میلیون ها دلار ارز بی هیچ نگرانی و بدون هیچ دردسری از کیسه ایرانیان به جیب خارجیان ریخته می شود.

* سری به خطه حاصل خیز و استثنایی خوزستان بزنیم و هزاران هکتار زمینی که زیر کشت نیشکر است و تولید هزاران تن شکر اما متاسفانه هنوز شاهد واردات آنچنانی شکر به کشورمان باشیم.

* بگذریم از دلارهایی که باید با شرم و خجالت بگوییم صرف واردات میز بیلیارد و مانکن و چیپس و پفک و شکلات و انواع آدامس های وارداتی می شود و برخی از نوجوانان این کشور و بعضا برخی نیروهایی که می باید در کار و اشتغال مولد به کار گرفته شوند برخی از همین محصولات کذایی را در معابر و چهارراه دستفروشی می کنند.

* در حالی که توان قابل توجهی در تولید انواع شیرآلات و دیگر لوازم ساختمانی داریم ، بازارها مملو از کالاهای مشابه وارداتی شده است.

* ای کاش آمار صحیح، دقیق و شفافی از واردات انواع کالاها و میزان سرمایه هایی که از کشور برای واردات کالاهای غیرضروری خارج می شود در اختیار همه رسانه ها و مردم قرار می گرفت. به هر صورت قصه واردات بی رویه که هم سرمایه ها را هدر می دهد و هم مصرف گرایی را ترویج می کند و هم بر ذائقه ها و فرهنگ تاثیر می گذارد و هم کارگاه ها و تولیدی ها را به ورشکستگی و تعطیلی می کشاند وهم سرگردانی نقدینگی را به دنبال دارد و هم به بیکاری دامن می زند و هم گلوی ابتکار و اختراع را می فشرد و هم برای برخی از مابهتران رانت و ثروت های بادآورده آن چنانی ایجاد می کند و هم مشکلات نوکیسگی را به وجود می آورد و هم به روحیه سازندگی و تلاش و تولید ضربه می زند قصه تلخ و ناگواری است و متاسفانه برخی آقایان که قدرت و اختیار قانون گذاری، برنامه ریزی و اجرا داشتند و دارند گویی به خوابی عمیق فرو رفته اند اما امیدواریم که لااقل رهنمود و بیدار باش جدی رهبر فرزانه  انقلاب و تاکید ایشان بر حمایت از تولید ملی، سرمایه و کار ایرانی خیلی ها را از این خواب سنگین بیدار کند و به شکلی جدی و واقعی قوانین مستند و قابل اجرا و برنامه هایی اساسی برای کنترل واردات اجرا کنند و اقدامی اساسی برای جلوگیری از واردات بی رویه انجام دهند، بی گمان یکی از نیازها و ضرورت های اساسی امروز جامعه «هدفمندکردن واردات»، رونق تولید ملی و گسترش صادرات است که امیدواریم مورد توجه مسئولان قرار گیرد.

اما اشاره ای به آمار اعلام شده درباره واردات کالا؛ بر اساس اعلام گمرک جمهوری اسلامی ایران در سال ۹۰، میزان واردات ۶۲میلیارد دلار بوده است.

این درحالی است که صادرات کشور به غیر از نفت خام ۴۴ میلیارد دلار اعلام شده است که نشان دهنده تراز منفی ۱۸ میلیارد دلاری در تجارت بین المللی است آماری که به هیچ عنوان در شأن ایران اسلامی نیست.