این مطلب در روزنامه خراسان شماره: ۱۷۲۷۸ – سه شنبه ۱۲ خرداد ۱۳۸۸ با عنوان سرمقاله به قلم مدیر مسئول کورش شجاعی چاپ شده است

براساس آمار روزانه ۶هزار میلیارد نخ سیگار تولید و ۸۵درصد آن در کشورهای در حال توسعه که اکثر آن ها از جمعیت جوان برخوردار هستند مصرف می شود ، متاسفانه کشور ما نیز از جمله کشورهایی است که هم از نظر مصرف سیگار آمار بسیار نگران کننده ای دارد و هم از نظر رایج شدن این رفتار ناپسند در بین جوانان و نوجوانان و تلخ تر این که این معضل فرهنگی اجتماعی اکنون دامن دختران جوان را نیز گرفته است.تاکنون فراوان گفته اند و شنیده ایم و نوشته اند و خوانده ایم که دود سیگار حاوی ۴هزار نوع ماده سمی و ۴۰ عنصر سرطان زا می باشد، همچنین به خوبی می دانیم که سیگار کشیدن از جمله عوامل بسیار موثر در ایجاد بیماری هایی مانند بیماری های تنفسی، پوکی استخوان، قلبی عروقی، انواع سرطان های دستگاه گوارش، سرطان حنجره، دهان، زبان و حتی سکته های قلبی و مغزی و چین و چروک صورت است اما به خاطر این که مسئولان برنامه و طرحی اساسی برای ترک اعتیاد به سیگار و پیشگیری از این «بیماری رفتاری» که «تکرار» نقش موثری در ایجاد آن دارد نداشته اند و شاید از آنجا که اساسا این معضل بزرگ را آن چنان که باید جدی نگرفته اند که بخواهند برای پیشگیری و مقابله با آن اقدامی بایسته انجام دهند متاسفانه روزبه روز آمار مبتلایان به این بیماری افزایش می یابد خصوصا این که به خاطر بی توجهی به این مسئله مهم، قبح و ناپسندی سیگار کشیدن در ملاء عام از نظر بسیاری از افراد شکسته شده است و کاری که زمانی درخلوت انجام می شد امروز به راحتی در منظر و مرآی اجتماع و حتی در مکان های عمومی شایع شده است.
فاجعه وقتی بیشتر روشن می شود که بدانیم براساس تحقیقات انجام شده در یکی از زندان های کشور، مشخص شده است که اعتیاد به مواد مخدر و به تبع آن، ابتلا به ایدز وهپاتیت در بین ۹۹ درصد این جامعه آماری از کشیدن یک نخ سیگار آغاز شده است با این حال متاسفانه هنوز بخش قابل توجهی از زمین های زراعی کشور که می تواند به کشت محصولات مورد نیاز مردم اختصاص یابد زیر کشت توتون قرار دارد(با توجیه جلوگیری از واردات بیش از حد سیگار)، سیگار به راحتی در هر مغازه و کوی و برزن در اختیار هر فردی با هر سن و سالی و جنسیتی و با قیمت ارزان بدون هیچ محدودیتی قرار می گیرد و در مقابل از جمله معدود کارهای انجام شده برای مقابله با این بیماری رفتاری، درج نقوش و طرح های خاص هشداردهنده بر روی پاکت های سیگار است که از عمر این اقدام نیز چند ماهی بیشتر نمی گذرد و با این حال مسئولان می گویند همین کار کوچک که سال ها پیش قابلیت اجرا داشت موجب شده که مصرف سیگار ۱۰درصد در کشور کاهش یابد. ولی آیا این انصاف است که سلامتی جامعه آن هم جامعه ایرانی که جوان ترین جامعه جهانی محسوب می شود و جوانانش از بهره هوشی بالاتر از متوسط جهانی برخوردارند و مردمانش در طول تاریخ صاحب تمدن و فرهنگ غنی و نام آوران بی همتا در عرصه علوم مختلف و هنرهای متعالی بوده اند و امروز نیز در جهان بلندآوازه پرمقدارند به چنین بلایی دچار شوند و مسئولان و خانواده ها آنچنان که بایسته است برای مقابله با این پدیده قبیح و نامبارک حساسیت نداشته باشند و اقدام موثری انجام ندهند.
آیا وزارت آموزش و پرورش که ۱۲سال از موثرترین و طلایی ترین دوره زمانی فرزندان این آب وخاک را در اختیار دارد به وظیفه خود در زمینه آموزش و مهارت های زندگی و از جمله هوشیاری فرزندان این کشور برای گرفتارنشدن به این فاجعه عمل کرده و اقدام های لازم را انجام داده است؟ آیا وزارت بهداشت به وظیفه خود در این زمینه به طور کامل عمل کرده است و از هر موقعیتی برای بیان عوارض مصرف سیگار و مطالعات جدید انجام شده در این باره پرداخته است و آیا برای مردم روشن کرده است که سالانه چند هزار نفر در کشورمان به خاطر عوارض سیگار کشیدن به کام مرگ در می غلتند. آیا برای مردم هزینه های میلیاردی درمان بیماری های ناشی از مصرف سیگار را روشن کرده اند.
و آیا … و یا فقط در «روز جهانی بدون دخانیات» و هفته ای به این نام چند جلسه و همایش برگزار می شود و تا سال بعد هم که …آیا دانشگاه ها و حوزه های علمیه به گونه ای عمیق و کاربردی تبعات فرهنگی ، اجتماعی و روانی و مسائل فقهی مرتبط با این معضل را مورد تحقیق و کارشناسی قرار داده اند آیا صدا و سیما و رسانه های مکتوب به رسالت خود برای روشن گری و اقناع افکار عمومی و جامعه در زمینه جلوگیری از شیوع و مقابله با بلیه سیگارکشیدن عمل کرده اند یا نه هنوز در فیلم ها و کارتون های فرنگی که برای بچه های ما در سیمای جمهوری اسلامی به نمایش گذاشته می شود آن گربه معروف در آن کارتون و آن پلنگ صورتی معروف و آن کاپیتان …. به شکلی کاملا مستقیم عادت زشت سیگارکشیدن را در اذهان کودکان ما نقش می کنند و هنوز چیزهایی به نمایش گذاشته می شود که شخصیت های خوب ، بد ، زشت برخی از این کارتون ها و فیلم ها هر سه سیگار می کشند.
این قصه سر دراز و بس تلخ دارد وقتی خبرها حکایت می کند که انگلستان از سال ۱۹۶۰ به تاسیس کلینیک های مجهز ترک اعتیاد سیگار اقدام کرده است ولی ما هنوز اندر خم یک کوچه ایم و هزار افسوس که وزارت بازرگانی و بهداشت ما به راحتی اجازه ورود انواع قرص و آدامس هایی را که کارخانه های سیگارسازی و کارخانه های وابسته به آن تولید می کنند به کشورمان را می دهند و یا حداقل این است که بگوییم با قاچاق این مواد به داخل کشور و فروشندگان آنها برخورد نمی شود، براساس تحقیقات برخی از همین آدامس هایی که امروز در اختیار فرزندان ما قرار می گیرد حاوی مواد تشکیل دهنده سیگار است و ما هنوز نمی خواهیم از خواب غفلت بیدار شویم.واقعا جای تاسف است که بدانیم ۸۰درصد سهم کارخانه های سیگارسازی در دنیا یا متعلق به آمریکا است و یا آمریکا سهم قابل توجهی در آنها دارد و امروز مردم کشورهای جهان سوم و از جمله خیل کثیری از فرزندان مملکت ما مبتلا به این بیماری شده اند و نه تنها صاحبان این کارخانه ها هر روز بر ثروت میلیاردی شان اضافه می شود و در مقابل سلامت جامعه ما بیشتر در معرض خطر قرار می گیرد بلکه سالانه میلیون ها دلار ارز این مملکت صرف خرید دارو برای درمان اعتیاد به سیگار و عوارض و بیماری های ناشی از آن به کیسه همان کشورها ریخته می شود.آیا وقت آن نرسیده ملتی که سابقه ای چنان درخشان در تمدن آفرینی و فرهنگ سازی در عرصه جهانی داشته و دارد و کارهای بزرگ در زمینه های مختلف علمی و فنی و … انجام می دهد با برنامه ریزی اساسی مسئولان و در انداختن طرحی نو در کنار عزم ملی و اراده مردمی بساط سیگار و سیگارکشیدن و بهتر بگوییم بساط سوزاندن و دودکردن سلامتی و سرمایه های کشور را جمع کنند؟ پاسخ به این سوال ساده است؛ اگر هنوز گوشی برای شنیدن حرف هایی از این قبیل وجود داشته باشد!