وقتی که قیمت سکه و ارز دچار آن جهش های ناگهانی شد گر چه فضای روانی و تا حدی اقتصادی جامعه را تحت تأثیر قرار داد اما با خود می گفتیم که این نوسانات بر زندگی تمامی مردم و در همه شئون تأثیر مخرب ندارد بلکه تبعات آن برخی مسائل کلی اقتصادی و بعضا مسائل جاری اقتصاد جامعه را تحت تأثیر قرار می دهد. اما همه آحاد جامعه را به صورت جدی تحت تأثیر تبعات خود قرار نمی دهد علاوه بر این به این مسئله نیز دلخوش کردیم که بالاخره این گونه مسائل از مسائل حاکم بر اقتصاد جهانی، تحریم ها، رشد بی رویه نقدینگی، بالا رفتن هزینه تولید و سرازیر شدن سرمایه های سرگردان به بازارهای اینچنینی و… تأثیر می پذیرد و البته دولت تمهیداتی هم برای مهار جهش قیمت ارز و سکه انجام داد اما در این مقاله بحث سکه و ارز نیست که پرداختن به این مقوله نیازمند مجالی گسترده است ولی وقتی کار به افزایش و بلکه جهش قیمت مایحتاج و ارزاق عمومی مردم می رسد ماجرا کاملا متفاوت است مردم در این چند ماه اخیر متأسفانه شاهد افزایش قیمت بسیاری از کالاهای مورد نیاز خود بوده اند بعضی کالاها در همین چند ماهه چند بار افزایش قیمت داشته است ولی متأسفانه برای ثبات و آرامش و مهار افزایش قیمت ها نه دولت و نه مجلس هیچ کار چشمگیر و موثری انجام نداده اند این در حالی است که مسائل اقتصادی از آن جا که تابع فرمول های حاکم بر علم اقتصاد است برای مسئولان قابل پیش بینی بوده است حال چرا اقدامات لازم و موثر برای جلوگیری از افزایش بی رویه و جهش قیمت ها انجام نشده سوالی است که باید مسئولان به آن با صداقت و شفافیت پاسخ بدهند. آن چه که فهمیده می شود این است که دستگاه های نظارتی نه تنها در مرحله تولید کالاها بلکه حتی در مرحله عرضه کالا و خدمات، نظارت شایسته و موثری ندارند.

این افزایش قیمت های بی رویه و جهش های قیمتی به نفع هیچکس نیست نه تنها در دراز مدت تولید کننده ها و ارائه دهندگان خدمات از این گرانی ها سود نخواهند برد – هر چند ممکن است در کوتاه مدت درآمدهای آنچنانی را نیز به کیسه برخی سرازیر کند – بلکه مسئولان و دولت نیز جزو ضرر کنندگان اصلی تورم لجام گسیخته و گرانی ها هستند و از همه زیان دیده تر آحاد مردم خصوصا طبقات کم درآمد از جمله کارگران، کارمندان، بازنشستگان و کسبه جزء و خلاصه دهک های پایین جامعه هستند که فشار اصلی گرانی و تورم بر شانه های آنان سنگینی می کند.

البته نمی توانیم و نباید سهم و نقش شرایط حاکم بر اقتصاد جهان، مخالفانی که قصد ضربه زدن به اقتصاد کشور و نظام را دارند، سیاسی کارانی که با اظهارات و مواضع خود قصد تخریب دارند، سودجویانی که جز به منافع خود به هیچ چیز نمی اندیشند، رانت های اطلاعاتی و اقتصادی که آشکارا در اختیار عده ای است را در این ماجراها نادیده بگیریم اما آن چه مسلم است این که باید برای مهار تورم و گرانی و ایجاد ثبات نسبی در بازار با تکیه بر عزم ملی، مسئولان چاره ای اساسی بیندیشند چرا که این مردم بزرگوار در تمامی صحنه های دفاع از دین، میهن، انقلاب و نظام نشان داده اند که از بهترین های مردم جهان هستند و حق نیست که مردم و خصوصا توده های کم درآمد بیش از این تحت فشارهای اقتصادی که بیشتر آن ها با اتخاذ راه کارهای اساسی قابل حل هست قرار داشته باشند آن چه بیش از هر چیز دیگری دل توده های مردم را می آزارد وجود شکاف و فاصله زیاد طبقاتی است وگرنه این مردم ثابت کرده اند برای اعتلای کشورشان هر هزینه ای را متقبل می شوند. جانفشانی های فرزندان غیور این ملت را در هشت سال دفاع مقدس هیچ کس و هیچ تاریخی فراموش نمی کند تحمل فشارهای اقتصادی که در مقابل آن جانفشانی ها و ایثارها چیزی نیست اما صحبت در این است که بسیاری از این مشکلات اقتصادی خصوصا آن چیزهایی که به مسائل و مایحتاج عمومی مردم سر و کار دارد می تواند با مدیریت و نظارت موثر حل شود. قصد کشاندن بحث به این مقوله ها را نداشتم اما نوشتم که باز هم ادای دین و وظیفه کرده باشم.

آن چه که در این نوشته قصد پرداختن به آن را داشتم مشکل اجاره خانه ها بود که گویی به دیو و هیولایی بد سگال برای اجاره نشین ها که کم هم نیستند تبدیل شده است وقتی قیمت میوه ها گران شد گفتیم با کمتر میوه خوردن ضرری چشمگیر به مردم نمی رسد، وقتی که با افزایش و جهش چند باره قیمت مرغ و گوشت این مواد پروتئینی و لازم از سفره برخی از مردم پر کشید گفتیم باز هم صرفه جویی و کمتر خوردن مرغ و گوشت لااقل در کوتاه مدت ضرر آشکاری که به چشم بیاید برای مردم نخواهد داشت (گر چه سوء تغذیه در دراز مدت عوارض بیشماری بر سلامت جسم و روان فرد و جامعه می گذارد و هزینه های بسیاری بر اقتصاد و سلامت فرد و جامعه تحمیل خواهد کرد)، وقتی قیمت انواع پوشاک و کفش نجومی شد گفتیم با نگهداری بهتر از کفش و لباس می توان بر عمر آن ها افزود البته به شرط این که به جای خرید کالاهای بعضا مرغوب ایرانی پول هایمان را به جیب چشم بادامی های چینی نریخته باشیم. از همه این ها که بگذریم وقتی کار به محل زندگی و اجاره یک چهاردیواری می رسد، اوضاع را آن قدر اسف بار می یابیم که فقط مسئولانی می توانند این اوضاع را حس و درک کنند که تنها یک روز سری به چند بنگاه معاملات املاک بزنند و از قیمت اجاره خانه باخبر شوند و الا هر چه بگوییم و بنویسیم گمان نمی کنم اثر چندانی داشته باشد آن ها که صابون اجاره نشینی به تنشان خورده است و رنج خانه به دوشی را سال ها با عمق وجودشان حس کرده اند فقط می توانند درک کنند که استرس و غم و رنج خانه به دوشی و هر سال افزایش قیمت اجاره خانه ها چه ها که با وجود انسان نمی کند. پیش تر از این ها نیز اجاره خانه ها معمولا اندکی اضافه می شد اما در این چند سال اخیر گویی برخی صاحب خانه ها و بنگاه دارها می خواهند برای رسیدن به رکورد جهانی از همدیگر سبقت بگیرند این درست که هزینه ساخت و نگهداری خانه ها، قیمت زمین، قیمت مصالح ساختمانی، هزینه های اخذ پروانه های ساختمانی و… افزایش پیدا کرده است، این درست که هر صاحب خانه ای مبالغ هنگفتی برای هر طبقه آپارتمان و یا خانه سرمایه گذاری کرده است اما این هم قطعا حرف درستی است که انصاف و مروت نیز جایگاهی بس شایسته و بایسته باید در مرام همه آدم ها از جمله بنگاه دارها و موجرها داشته باشد. البته کم نیستند در میان مردم شریف ما صاحب خانه هایی که حتی چیزی بر مبلغ اجاره سال گذشته خود نمی افزایند و اگر لازم باشد گاه در موقع نیاز دست مستأجر خود که هموطن و همچو خود او انسان و بنی آدم و اعضای یک پیکرند را می گیرد و البته هستند برخی بنگاه دارهایی که بر افزایش اجاره خانه ها دامن نمی زنند اما متأسفانه تعداد املاکی هایی که بیرحمانه بر طبل گرانی اجاره ها می کوبند و در گوش صاحب خانه ها غیرواقعیت هایی را می خوانند نیز کم نیستند و مگر خدا رحمی به دل برخی از این بنگاه دارها بیندازد که تا این حد بر تنور داغ اجاره خانه ها ندمند. آیا شما سراغ ندارید برخی بنگاه دارهایی که زنگ در خانه بعضی صاحب خانه ها را می زنند و یا تلفنی به آن ها می گویند که مستأجر فعلیتان یک یا دو ماه دیگر قراردادش تمام می شود ما الان مشتری داریم که دو برابر این مستأجر خانه شما را اجاره می کند!؟ من و همکارانم سراغ داریم. آیا سراغ ندارید برخی بنگاه دارها را که برای افزایش اجاره بها با یکدیگر رقابت می کنند؟ آیا سراغ ندارید بنگاه دارهایی که برای افزایش میزان کمیسیون خود به افزایش اجاره خانه ها دامن می زنند؟ آیا…

و البته همان طور که خدایی هست که در روز جزا نه تنها از روی عدل بلکه از روی فضل به حساب اهل مدارا و اهل انصاف برسد و پاداشی نیکوتر از آن چه کرده اند بدان ها عنایت فرماید، صد البته خدایی هست که در آن روز که به وعده قرآن و تمام انبیا و خصوصا پیامبر اعظم حضرت محمد مصطفی(ص) برپایی آن روز دور و دیر نیست، یقه همه بی مروت ها و بی انصاف ها را در هر لباس، صنف، گروه و طبقه و طایفه ای بگیرد و خدا کند هیچ یک از ما جزو آن بی مروتان و بی انصافان نباشیم. اما صحبت از ماجرای تلخ و گزنده اجاره بها بود گفتیم که مایحتاج گران شد کمتر و کمتر می خوریم، بعضی از ماها هم اصلا بعضی از چیزها را نمی خوریم. گفتیم کفش و پوشاک و دیگر چیزها گران شد بیشتر مراعات می کنیم. گفتیم شیر و ماست و کشک و دوغ گران شد ما بیشتر از برخی تولید کنندگان به آن ها آب می بندیم. گفتیم… اما گفتیم اجاره خانه ها سر به فلک کشید با این مشکل اساسی چه کنیم؟ آیا می توان رفت و در گوشه ای از شهر دست زن و بچه را گرفت و زیر چادر زندگی کرد؟ تازه اگر کسی بخواهد و مجبور به چنین کاری شود شهرداری ها بر اساس قانون چادرشان را جمع و ضبط خواهند کرد آخر برای این که خانواده ای چهاردیواری حداقل اجاره ای برای زندگی کردن داشته باشند که بتوانند از پس اجاره آن برآیند که دیگر خواسته ای دور و دراز و گزاف و زیاده خواهی نیست بلکه این حداقل ترین و کمترین حق یک انسان و خانواده اوست بنابراین آقایان مسئول، گرچه این مشکل سخت و رنج آور و جانگداز یک شبه به وجود نیامده اما شما را به همتتان قسم گردهم آیید و برای حل این مشکل واقعی و اساسی مردم کاری بکنید، طرحی بدهید و چاره ای بیندیشید و این درد مردم را لااقل کمی تسکین دهید. خبرگان و متخصصان در این امور بی گمان طرح های اجرایی قابل قبولی در اندیشه خود دارند از هر کس در این زمینه ادعایی دارد کمک بگیرید و این مشکل را چاره کنید مشکلی که آقازاده ها، وزرا، وکلا، رؤسا و بسیاری از مدیران و عده ای از مردم که صاحب خانه اند با آن درگیر و دست به یقه نیستند این مشکل کارگران زحمتکش، کارمندان، متأسفانه حتی برخی بازنشستگان بعد از سی سال خدمت، کسبه جزء و اکثریت دهک های پایین جامعه است که به زحمت با درآمدهای اندک چرخ زندگی خود را لنگان لنگان می چرخانند و صورت های خود را با سیلی سرخ نگه می دارند. آیا مشکل این عزیزان را حداقل در بحث اجاره بهای مسکن نباید چاره کرد؟

آن هم در کشوری که از سرمایه ها و منابع طبیعی خدادادی فراوانی برخوردار است، آن هم برای مردمی که همه گونه پای کشور و نظامشان ایستاده اند، آن هم برای مردمی که کار بزرگ هدفمندسازی یارانه ها را جوانمردانه همراهی کرده اند و می کنند. اما سخنی کوتاه با برخی بنگاه دارها و موجرها ای عزیزان گر چه رحم و مروت و انصاف جایگاهی بس شایسته در نظام هستی دارد اما بدانید و بدانیم غیر از این، مائده الهی دیگری نیز در زندگی افراد منصف و کسانی که به قول سعدی شیرازی بنی آدم را اعضای یک پیکر می دانند وجود دارد و آن مائده الهی و آسمانی نام شریفش «برکت» است.